Niemal każdy go zna, kojarzy lub chociaż o takim słyszał. To on - "ten" wujek, kuzyn czy stryj, który bryluje na każdej rodzinnej imprezie rzucając na lewo i prawo żartami tak suchymi, że samodzielnie przyczynia się do postępowania zjawiska pustynnienia kraju; to on, uwielbiający wprawiać innych, zwłaszcza młodszych członków rodziny, w zakłopotanie niestosownymi pytaniami i rubasznymi komentarzami; wreszcie - to on (albo i ona, bo w zasadzie czemu nie - może to być też ciotka) ma pogląd na każdy temat, nie waha się go wypowiadać, i jest przekonany że ma rację, w czym utwierdza go jego "chłopski rozum".

Chłopski rozum jest bardzo potężnym wrogiem każdego, kto chce być obiektywnym i opierać się na faktach, analizach i prognozach, zamiast emocji i przeczuć. Emocje rzadko są dobrym doradcą przy podejmowaniu decyzji, jakichkolwiek zresztą; a jednak, są tak bardzo ludzkie, że musimy z nimi aktywnie walczyć, by nie dać się im ponieść.

I to jest to, co nazywam Testem Wujka Staszka: czy podejmując decyzje, kierujemy się rozumem? Czy zastanawiamy się nad konsekwencjami, sprawdzamy badania, konsultujemy ekspertów i analizy, akceptując, że czasy gdy jedna osoba mogła wiedzieć wszystko, dawno już minęły? Czy może raczej jesteśmy w tym najgorszym możliwym miejscu na wykresie efektu Dunninga-Krugera, mamy przekonanie, że decyzja musi być taka "bo to oczywiste", "zawsze tak było", "tak powinno być"?

Przed kilkoma tygodniami demokratyczna opozycja wygrała z partią rządzącą. Najbliższe tygodnie i miesiące to, zapewne, będzie czas przepychanek i wyczekiwania; jak większość obserwatorów sceny politycznej nie oczekuję, że obecny rezydent pałacu prezydenckiego ułatwi nowej koalicji przejęcie władzy. Nawet gdy to już się jednak uda, a czas międzykrólewia dobiegnie końca, przed koalicją wiele potężnych i dość skomplikowanych zadań.

Nie będę się na tym jednak teraz skupiał; zamiast tego, chciałbym poświęcić parę (albo, realistycznie mówiąc - w końcu siebie znam - kilkadziesiąt-kilkaset) akapitów na to, co będzie potem, gdy już te najpilniejsze kwestie zostaną w taki czy inny sposób ogarnięte i załatwione; chciałbym wskazać kilka obszarów, gdzie przed opozycją będzie stał szczególnie trudny Test Wujka Staszka.

Prawo karne

Polacy - i jest to jednocześnie generalizacja i truizm - uwielbiają populizm penalny. Zaostrzanie kar, wsadzanie ludzi do aresztów, zmuszanie więźniów do ciężkiej pracy, pozbawianie ich "luksusów" - to wszystko jest czymś, czego gro narodu oczekuje od rządzących. Wiedział o tym doskonale minister Z., który populizm penalny opanował do perfekcji, w czasie swoich rządów przepychając kilka "nowelizacji", których istotą było właściwie tylko zwiększanie kar za rozmaite czyny zabronione.

Ogarnięcie bajzlu który spowodował (np. obecnie bardziej opłaca się umyślnie spowodować kalectwo w czasie gwałtu, niż doprowadzić do tego nieumyślnie; degenerat który to zrobi celowo, dostanie niższą karę) będzie z pewnością jednym z priorytetów nowej władzy.

Ale, gdy już to zrobią - domyślam się, że będzie to polegało z grubsza na przywróceniu stanu sprzed lat - czy uda im się przełamać, i - przygotowując sensowną reformę karną - zdać Test Wujka Staszka?

Test

Od dawna prawo karne (zarówno sam kodeks karny jak i procedura) obfitowały w głupawe rozwiązania, które nie wytrzymywały żadnej sensownej krytyki - jednocześnie będąc idealnym materiałem do odpalania wujków Staszków.

1. Stosowanie Tymczasowego Aresztowania; w Polsce, mówiąc krótko, mamy z tym duży kłopot. Podejrzani są aresztowani bardzo często, bez żadnej sensownej kontroli (sądy akceptują wnioski prokuratorów prawie w 100%, odrzucenie jest absolutną rzadkością, a uzasadnienie postanowienia sądu o zastosowaniu tego środka to często całkiem dosłownie kopiuj-wklej z wniosku prokuratora) i często na bardzo długi czas; gdy już w końcu dojdzie do procesu, standardem jest (proszę spytać dowolnego adwokata), że zapada kara akurat idealnie o długości odpowiadającej pobytowi w areszcie - tak, by można człowieka od razu wypuścić, a jednocześnie nie płacić mu odszkodowania za zbyt długi pobyt za kratami. I to niezależnie od tego, czy faktycznie była tam dobrze udowodniona wina.
   
   Jakakolwiek analiza problemu wykazuje bez cienia wątpliwości, że TA jest u nas nadużywany. Czy to w celach populistycznych (by minister mógł się pochwalić na konferencji prasowej, że wsadził bandytę za kraty), czy by zakamuflować kompletną niegramotność prokuratury (po co prowadzić sprawne śledztwo, jak można podejrzanego wrzucić do ciupy i zapomnieć na dłuższy czas), czy wreszcie bo tak jest wygodniej i bezpieczniej (lepiej klepnąć wniosek prokuratora, bo co jak np. sąd tego nie zrobi, a on ucieknie - na co komu potem taki problem, bezpieczniej się zgodzić, mimo że merytoryka i uzasadnienie wniosku o areszt słabe).
   
   Zmiana tej praktyki wymaga zarówno nowelizacji przepisów, jak i systemowej zmiany dokonanej metodami soft - szkoleniami i wytycznymi dla prokuratorów i sędziów. Niestety jednak, jest to bardzo niepopularny pomysł, który bardzo łatwo zbombardować populistycznym bełkotem; niejeden wujek Staszek zrobi się cały czerwony gdy usłyszy, że Tusk chce wypuścić bandziorów z aresztów.
2. Równość postępowania; zgodnie z przepisami, adwokat działający w imieniu strony podlega ochronie prawnej analogicznie do prokuratora i sędziego (art. 7 prawa o adwokaturze). Tymczasem rutynowo już adwokaci są traktowani jako petenci, każe im się poddawać kontroli osobistej przy wejściu do budynków sądów, kontroluje korespondencję wymienianą z klientami tymczasowo aresztowanymi lub przebywającymi w więzieniu, podsłuchuje rozmowy; jednocześnie, przepisy - a czasem nawet pojedyncze sądy - nakładają na obrońców mniej lub bardziej uciążliwe i absurdalne obowiązki i wytyczne (np. w temacie dostępu do akt sprawy).
   
   Temat nie jest ani trochę popularny, adwokaci nie cieszą się w Polsce estymą (po prawdzie trochę na własne życzenie - w pewnym momencie spora część palestry zachłysnęła się była swoją wyjątkowością, etosem i prestiżem, co nie przysporzyło im sympatyków), a do tego dość powszechnym poglądem jest, że bandziory nie powinny mieć adwokata, a ci z przedstawicieli palestry którzy podejmują się obrony oskarżonych o najgorsze (w oczach opinii publicznej) czyny, są de facto równie obrzydliwi jak te bandziory; jak można bronić kogoś takiego?!
   
   A jednak w interesie nas wszystkich - nawet gdy wujek Staszek tego nie rozumie - jest, by obrońcy i pełnomocnicy procesowi mieli silną pozycję, co najmniej równą prokuratorowi (a może i silniejszą w pewnych aspektach, zważywszy że za prokuratorem stoi cały aparat państwowy), bo nigdy nie wiadomo, kiedy to wujek Staszek będzie prowadził seicento w niefortunnym miejscu i czasie. Pozycja adwokatów była osłabiana na różne sposoby od dawna, nie jest to tylko winą PiSu, i nie tylko zmian wprowadzanych przez parlament - dużą rolę grają tu również rozporządzenia wykonawcze ministra sprawiedliwości, oraz praktyka i zwyczaje sądowe, czasem unikalne dla pojedynczych sądów lub okręgów.
   
   W tym kontekście jest istotna jeszcze jedna kwestia - wysokość stawek za tzw. urzędówki, czyli sprawy których adwokaci podejmują się z urzędu, w sprawach osób nie dość majętnych by pozwolić sobie na opłacenie adwokata samodzielnie; są one - mówiąc wprost - śmiesznie niskie. Opłata za prowadzenie sprawy ciągnącej się przez kilka posiedzeń, obejmującej wiele tomów akt, potrafi wynieść, w niektórych przypadkach, nieco ponad sto złotych; do rozwagi polecam czytelnikowi - jaką motywację porządnego prowadzenia sprawy swojego klienta z urzędu będzie miał taki adwokat? Niestety - nie przejmując się tym - wujek Staszek znowu zrobi się czerwony: wincyj piniondza dla tych śliskich krętaczy i złodziei?!
3. Równowaga policji i obywateli; rutynowo sądy dają wiarę zeznaniom policji, gdy brak innych dowodów, natomiast ignorują wyjaśnienia obywatela - nawet gdy policyjne zeznania to niespójny wewnętrznie bełkot, składający się w dodatku w większości ze stwierdzeń "już dokładnie nie pamiętam, ale..." [1][2]. To się musi skończyć - kpiną i obrazą rozumu jest aprioryczne nadawanie wyższej wiarygodności zeznaniom funkcjonariuszy tylko dlatego, że mają mundur. Bardzo często w uzasadnieniach sądów pojawia się motyw "braku interesu w doprowadzeniu do skazania" przez policjantów - co jednak jest oczywistą bzdurą, gdyż często odrzucenie zeznań policjantów jako nieprawdziwych może się dla nich wiązać z konsekwencjami dyscyplinarnymi (np. przy niedochowaniu procedur) czy nawet karnymi (podrzucanie dowodów czy zacieranie śladów - tak, takie rzeczy też się zdarzają).
   
   Przecież to oczywiste, że słowo policjanta jest ważniejsze niż jakiegoś bandziora.
4. Niektóre czyny zabronione... nie mają sensu, gdy się nad nimi dłużej zastanowić. Nikt nie przekona mnie, że zakaz publicznego znieważenia Prezydenta RP (do 3 lat więzienia!) ma jakikolwiek sens w 2023 roku. Tak samo znieważenie personelu dyplomatycznego obcego państwa, publiczne znieważenie znaku/godła/sztandaru/chorągwi itd., zarówno państwowej i państwa obcego, czy też znieważenie konstytucyjnego organu RP. Te przestępstwa, w zamyśle, mają chronić majestat Rzeczypospolitej, którym to emanują te urzędy; w praktyce - próba skorzystania z tych przepisów to gotowy przepis na ośmieszenie i ściągnięcie tegoż "majestatu" w dół. Przepisów tych być w ogóle nie powinno, nie mają one żadnego praktycznego celu poza, ewentualnie, młotem na nieprawomyślnych aktywistów.
   Jak to, pozwolić gnojom na bezkarne niszczenie narodowej flagi?! Powariował ten Tusk? Może on faktycznie volksdojcz?
   
   Inne przykładowe przestępstwa i wykroczenia, które bez żadnej realnej szkody dla kogokolwiek (a uważam, że łatwo można skonstruować całkiem przekonujący argument o tym, że wręcz by to wzmocniło ogólną praworządność) można by z polskiego porządku prawnego wyrzucić:

• podjęcie służby w obcym wojsku lub służbie najemnej bez zgody MON - w swojej kategoryczności przepis jest nieegzekwowalny. Jedyny sens jakiego można się dopatrzeć to ew. służba w wojsku wrogiego państwa lub organizacji terrorystycznej (np. ISIS) - jednakże spokojnie można przeredagować ten przepis tak, by nie ograniczał ochotników (nawet czysto teoretycznie, bo umówmy się, nikt się tym przepisem nie przejmuje) do służby w wojsku państwa sojuszniczego.
• znieważenie pomnika - znieważyć można osobę lub grupę osób żyjących. Ochrona pomników powinna być realizowana poprzez normalne przepisy dotyczące wandalizmu i uszkodzenia mienia; nadawanie specjalnej ochrony pomnikom to de facto publiczne sankcjonowanie specjalnej ochrony dla niektórych symboli, ideologii i poglądów, coś czego państwo robić po prostu nie powinno.
• zabór pojazdu w celu krótkotrwałego użycia - jeden z głupszych przepisów, którego sensowności próżno szukać; kradzież to kradzież, pomysł osobnego traktowania "krótkotrwałego zaboru" jest nie tylko osobliwy, ale i niesłychanie trudny w praktyce do (sprawiedliwego) stosowania.
• nieumyślne paserstwo komputerowe - w dzisiejszych czasach - pełnych promocji na steam, Epic, humble bundle, rozdawaniu gier za darmo w ramach promocji, wyroków TSUE umożliwiających odsprzedaż oprogramowania OEM... nieumyślne paserstwo programów komputerowych nie ma żadnego sensu, gdyż praktycznie nigdy nie zajdzie okoliczność, że "na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i może przypuszczać, że została uzyskana za pomocą czynu zabronionego"; przeciętny człowiek nie ma żadnych narzędzi do weryfikacji, czy dana gra lub aplikacja są sprzedawane taniej bo sprzedający dostał ją za darmo, czy może jednak kupił kradzioną kartą kredytową.
• demonstracyjne lekceważenie Narodu Polskiego, RP, jej organów, naruszenie przepisów o godle, barwach i hymnie RP - kolejne przepisy, tym razem wykroczeniowe, chroniące majestat RP.
• kąpiel w miejscu zabronionym - sprawca zagraża tylko sobie; zamiast przepisu karnego, wystarczy przerzucić na niego koszta ewentualnej akcji ratowniczej.
• kradzież do xx zł (obecnie: 800) jako wykroczenie - jeden z większych absurdów, źródło poczucia niesprawiedliwości i braku szacunku dla tak idiotycznie skonstruowanego prawa. Raz jeszcze: kradzież to kradzież; efektem tego potem są zawodowi złodzieje sklepowi, którzy kradną z kalkulatorem.
• wyrabianie, posiadanie, używanie wytrychów - jesteśmy jednym z nielicznych państw na świecie, gdzie jest to zakazane. W wielu krajach lockpicking jest traktowany jako ciekawe, rozwijające w wielu dziedzinach hobby, organizowane są zawody i wyzwania[1][2]. Zakaz nie przyczynia się do zwiększenia bezpieczeństwa w żadnym stopniu; kara to areszt bądź grzywna, a więc nic w porównaniu z włamaniem i kradzieżą; jedyny skutek tego przepisu to zdławienie ciekawego hobby.

Takich przepisów jest... więcej. Dużo więcej. I dużo głupszych.

Na koniec tej sekcji powiem tylko tyle: za posiadanie charcika włoskiego bez zezwolenia (!) grozi rok więzienia.

Edukacja

Umówmy się: era ministra Czarnka to mroczny czas dla szkół. Ale... nie jestem pewien, czy proponowane rozwiązania problemu to najlepsze, co można zrobić. Wszystkie sugestie jakie do tej pory bowiem słyszałem, sprowadzają się, w gruncie rzeczy, do "niech będzie jak przed Czarnkiem, tylko z tablicami multimedialnymi, laptopami, tęczą, wyższymi pensjami i edukacją seksualną". Ale czy na pewno to jest najlepsze, co możemy zrobić?

Przełom roku 2022 i 2023 prawdopodobnie przejdzie do historii jako czas, gdy rozpowszechnionym stało się użycie narzędzi sztucznej inteligencji do, nazwijmy to, trywialnych zastosowań. Tworzenia tekstów i grafik reklamowych, memów, deepfake'ów (te pojawiły się w zasadzie nieco wcześniej, jednak dopiero Stable Diffusion i pokrewne modele zdemokratyzowały to zjawisko - na dobre i złe), do obsługi klientów na pierwszej linii wsparcia, pomocy w programowaniu, pisania opowiadań, czy... zadań domowych.

Uczniowie byli jednymi z pierwszych, którzy zdali sobie sprawę, że mogą w szybki i prosty sposób ułatwić sobie życie, przerzucając ciężar pisania zadań domowych na maszynę. Część nauczycieli się dostosowała, lub przynajmniej próbuje; wielu jednak uparcie trwa w XX wieku (albo i wcześniej, bo przecież w zasadzie model naszej szkoły wywodzi się wprost z modelu szkoły pruskiej), co najwyżej stosując (zupełnie niewiarygodne) "detektory AI", te same, które uznają teksty Szekspira (i Biblię) za wygenerowane w 100% przez sztuczną inteligencję.

Test

Tej rewolucji nie cofniemy, nie ma co się łudzić. Praktycznie w ciągu jednej doby dotychczasowy model szkoły, gdzie gro pracy polega na przymuszaniu uczniów do poświęcania godzin cennego czasu w domu na pisanie nikomu niepotrzebnych wypracowań, stracił rację bytu. Możemy zaklinać rzeczywistość, udawać że nic takiego nie ma, ignorować to lub próbować walczyć - albo możemy chwycić byka za rogi, przemyśleć temat dokładnie, i zacząć uczyć:

• jakie są rodzaje AI, jak działają, jakie są ich ograniczenia i możliwości;
• jak dobierane są dane do trenowania modeli, ze szczególnym naciskiem na powstawanie biasu;
• jak najefektywniej konstruować zapytania (prompty) by uzyskać to, co chcemy;
• jak rozpoznawać - a przynajmniej w jakich sytuacjach być podejrzliwym - że coś zostało wygenerowane przez AI;
• metod weryfikacji informacji;
• dlaczego bezrefleksyjne kopiuj-wklej wygenerowanego rezultatu to niemal zawsze zła decyzja;
• metod "ułatwiania sobie życia", zarówno z użyciem AI jak i bardziej tradycyjnych metod: automatyzacja, identyfikacja problemów i możliwości usprawnienia procesów;
• tworzenia dużych projektów, które dotąd nie były możliwe, ale z pomocą AI - stają się dostępne nawet dla grup uczniów;
• itp. itd....

A to tylko konsekwencje (i to i tak nie wszystkie) pojawienia się kilku modeli AI. Będzie ich coraz więcej, będą coraz prostsze w obsłudze i coraz potężniejsze. Same w sobie prawdopodobnie nie wytną ludzi z pracy jeszcze przez jakiś czas - natomiast absolutnie pewne jest, że zdecydowaną przewagę w życiu i pracy będą mieć ci, którzy będą potrafili sprawnie korzystać z tych nowych narzędzi. Pozwolą one wykonywać pracę szybciej, sprawniej, przyjemniej, a często też bardziej samodzielnie.

AI niesie też za sobą oczywiście niebezpieczeństwa - ale one nie znikną, jak udamy że AI nie ma, a przeciwnie, staną się tym groźniejsze dla nieświadomej populacji. Kto - wcześniej nie ostrzeżony - zastanowi się, czy to aby nie oszustwo, jeśli zadzwoni do niego zapłakany syn, brat, matka, i (swoim głosem!) wykrztusi "rób co każą bo inaczej mnie zabiją", a jednocześnie otrzyma na maila szczegółowe - i drastyczne - zdjęcie tegoż krewnego, pobitego, przywiązanego do krzesła w ciemnej piwnicy? A jest to scenariusz możliwy już dzisiaj do przeprowadzenia stosunkowo niskim nakładem czasu i gotówki. Im szybciej oswoimy z tym uczniów, tym odporniejsi jako społeczeństwo będziemy.

Ale AI to tylko jeden aspekt dokonującej się ogólnoświatowej rewolucji, na którą szkoła nie jest gotowa, i gotowa nie będzie bez poważnych, systemowych zmian na każdym szczeblu. Świat staje się coraz bardziej wyspecjalizowany, pojedynczy człowiek jest w stanie ogarnąć coraz mniejszą część ogółu ludzkiej wiedzy. Jednocześnie rośnie nasza wiedza o metodach skutecznego uczenia się; wiemy, że niektórzy uczą się najlepiej przyswajając treści wizualnie; inni preferują wykłady, jeszcze inni - tworzenie map myśli.

W Polskiej szkole uczymy w modelu pruskim, wykładowym: każdego tak samo, tego samego, każdego wedle linijki, w najlepszym razie czasem gdzieś trafi się podział na mocniejszą i słabszą grupę na lekcjach języka obcego.

A może czas na rewolucję? Wiem, już widzę krzywienie się - edukacja rewolucji nie lubi. Ale cóż poradzić - szkoła już dawno jest zapóźniona względem rzeczywistości, a kiedyś ten krok trzeba będzie zrobić. I im dłużej będziemy z tym zwlekać, tym bardziej będzie boleć.

A gdyby tak...: centralna baza treści edukacyjnych (tych teoretycznych; nauczanie zawodowe/praktyczne to inna para kaloszy), kurowana przez ministerstwo. Zdolni edukatorzy mogliby zgłaszać swoje lekcje, nagrane w sposób interaktywny i profesjonalny (oczywiście z publiczną pomocą), tak by każdy temat w cyklu nauczania był omówiony przez kilku różnych nauczycieli na kilka różnych sposobów. Uczniowie w szkole, wyposażeni w prawdziwie ergonomiczne (precz ze zmorą uczniowskich pleców znaną z każdej szkoły) stanowiska multimedialne mogliby samodzielnie sobie wybrać nauczyciela, którego styl nauczania najbardziej im odpowiada. Dotychczasowi nauczyciele przedmiotowi przestaliby pełnić funkcję wykładowcy - zamiast tego, staliby się asystentami uczniów, gdyby trzeba było coś dodatkowo wytłumaczyć, wesprzeć w zadaniach, sprawdzać i organizować testy czy animować projekty i zajęcia grupowe.

Dobry pomysł? Nie wiem - nie jestem specjalistą od edukacji. Wydaje mi się, że niezły, a przynajmniej wart rozważenia jako część reformy - dlatego też się nim dzielę. Acz nie upieram się - wiem, że zmiany są konieczne, natomiast dokładny kierunek zostawiam mimo wszystko mądrzejszym ode mnie.

I ostatnia kwestia: stosunki uczniowie-nauczyciele. Nie jest tajemnicą[1][2], że obecnie w większości szkół są one co najwyżej... poprawne. Nauczyciele występują z pozycji niepodważalnego autorytetu, nie akceptują sprzeciwu, wymuszają swoje własne poglądy i opinie, przymuszają do stosowania się do odgórnie narzuconego klucza; stosują odpowiedzialność zbiorową, przepisy przestrzegają wyłącznie gdy im to na rękę (lub zostaną do tego przymuszeni), a ich dewiza to "najpierw obowiązki, potem prawa" (co jest oczywistą bzdurą - prawa mają to do siebie, że po prostu są - a nie zależą od spełnienia jakichś dodatkowych warunków, tym różnią się od przywilejów).

Powrót do tego co było to... żadna zmiana w tym zakresie. Bo też tak było od zawsze, i tylko nieliczne szkoły i nieliczni nauczyciele coś tutaj starają się zmienić w podejściu. Stawiam dolary przeciwko orzeszkom, że podejście pt. "gówniarze mają robić co się im każe, a nie wymyślać jakieś swoje prawa" jest bardzo powszechne również wśród wielu koalicyjnych specjalistów od edukacji, nawet jeśli wyrażane być może nieco mniej prostacko.

I to jest olbrzymi problem. Bo czas szkoły to czas formowania się nie tylko charakteru, nie tylko wiedzy, ale też postaw społecznych. Uczeń, który zostanie nauczony, że nauczyciel - osoba z władzą - może wszystko, nie grozi mu żadna kara, a on ma pokornie robić to co mu się nakaże, bez zadawania pytań, to... bardzo słaby obywatel. To, że mamy obecnie aktywistów czy świadomych młodych obywateli to nie zasługa szkoły; to raczej zasługa naturalnego buntu młodzieżowego i faktu, że szkole nie zawsze udało się go stłamsić (mimo, niewątpliwie, wielu prób).

A bardzo słaby obywatel to obywatel, który nie rozumie czemu to źle, jak niszczone jest sądownictwo, gdy władza robi co chce, gdy kradną (ale się dzielą!), gdy wprowadza populistyczne przepisy; w końcu od młodości nauczony był, że ten co ma władzę, może wszystko. A jak dodatkowo się jeszcze dzieli? No panie, nic tylko głosować na takiego dobrodzieja!

Jak to zmienić? Z pewnością należy wzmocnić nadzór nad przestrzeganiem prawa. Przeglądając sekcje dokumentacji na stronach losowych szkół, praktycznie w co drugiej na pierwszy rzut oka (...lekko zaznajomionego z prawem oświatowym) można stwierdzić, że obowiązujące w nich procedury wewnętrzne są wprost sprzeczne z przepisami nadrzędnymi (pierwszy z brzegu przykład: szkolne procedury zwolnień z WF - niemal zawsze dyrekcja wymyśla jakieś dziwne zasady, które nie mają wiele wspólnego z przepisami oświatowymi). Nadzór taki mógłby być realizowany na kilka różnych sposobów, przy czym - w mojej ocenie - najbardziej pożądane byłoby wyznaczenie w każdym kuratorium swoistego "rzecznika praw ucznia", który po prostu reagowałby na uczniowskie sygnały, oczywiście zgłaszane anonimowo.

Dodatkowo, należałoby wzmocnić system samorządności uczniowskiej, poprzez zdecydowane wzmocnienie roli rady szkoły oraz samorządów uczniowskich. SU powinny dostać nowe uprawnienia wpływania na życie szkoły, łącznie z zapewnionym ustawowo budżetem i wsparciem radców prawnych (zapewne zapewnianych przez organ prowadzący), zaś rada szkoły powinna obowiązkowo być tworzona w każdej szkole, i obowiązkowo z równym głosem uczniów w każdej sprawie (bez wyłączeń, nawet w sprawach dotychczas uznawanych przez ustawodawcę za "zbyt poważne" dla dzieciaków - niech się uczą odpowiedzialności!).

Niech gówniaki nie wymyślają, za moich czasów to linijką po łapach by dostali, a nie jakieś prawa!

Zrzeczenie się obywatelstwa

Krótka piłka: obecnie nie da się tego uczynić bez zgody prezydenta, co standardowo jest absurdalnie skomplikowane, a za władzy niektórych - właściwie niemożliwe. Na tyle, że niektóre państwa, które przed przyznaniem własnego obywatelstwa wymagają zrzeczenia się innych, w przypadku Polski ten wymóg zawieszają.

Tymczasem nie ma żadnego powodu - poza paniczną obawą, że może jednak Polacy nie kochają ojczyzny tak bardzo, jak twierdzą prawicowe partyjki - by utrudniać zrzeczenie się obywatelstwa tym, którzy wykażą, że posiadają już obywatelstwo innego państwa (lub są na ostatnim etapie jego uzyskiwania). Tak długo, jak nie ma ryzyka "stworzenia" bezpaństwowca, tak długo prawem obywatelskim powinno być wypisanie się z tej obywatelskości.

Polskości się wyrzec? Toż to niepodobna!

Pogrzeby

Obecne prawo jest rodem sprzed ponad pół wieku. W tym czasie zmieniło się wiele, z mentalnością ludzi na czele; a jednak, wciąż jedyne akceptowalne miejsca pochówku, nawet zupełnie biologicznie nieaktywnych prochów, to cmentarze i kolumbaria. Nie brak głosów (że zapożyczę ulubioną frazę pisowskich funkcjonariuszy TVP), że taki stan rzeczy jest utrzymywany po to, by zapewnić stały wpływ do kasy parafii - do których należy olbrzymia większość cmentarzy w Polsce.

Nie ma tymczasem żadnych wskazań natury epidemiologicznej czy etycznej, by nie pozwolić rodzinie na pochowanie (lub eksponowanie) urny z prochami we własnym zakresie (np. na własnej ziemi czy nad kominkiem), a nawet by rozsypać prochy np. w ulubionym miejscu zmarłego.

Trupa do domu brać? Czy tego Tuska już całkiem Bóg opuścił?!

Polskie Związki Czegośtam

Nikt, kto w ostatnich kilkudziesięciu latach miał przyjemność z tymi, mającymi ustawowy monopol organizacjami, nie ma wątpliwości, że to głęboko problematyczne zrzeszenia, przechowalnie leśnych dziadków, wylęgarnie patologii, korupcji, a nierzadko i grup przestępczych (to raczej na poziomie grup kibicowskich, chociaż czasem pod protekcją związkowców).

I dotyczy to niemal wszystkich znanych mi związków sportowych, a problemu nie udało się wyeliminować nikomu.

Tak, państwo powinno wspierać rozwój fizyczny, zwłaszcza dzieci i młodzieży; stawiam jednak tezę, że - po pierwsze - monopol związków sportowych powinien zostać zniesiony, a po drugie - same związki powinny zostać grubą kreską oddzielone od struktur państwa. Tak grubą, by nie było mowy o funduszach państwowych, budowaniu stadionów na imprezy organizowane przez związki, czy wypłacaniu nagród dla członków reprezentacji. Finanse zaś powinny zostać przeznaczone na wsparcie lokalnych małych klubów sportowych, czy też rozbudowywanie oferty zajęć sportowych oferowanych przez szkoły.

Mówiąc najzupełniej wprost: zaorać PZPN, przestać dotować zbieraninę bezużytecznych kopaczy potężnymi kwotami pieniędzy z budżetu, wprowadzić moratorium na finansowanie lokalnych drużyn z kas miejskich; jeśli ludzie chcą to oglądać i kibicować, to związek i drużyny utrzymają się same, bez pomocy państwa.

A że przy okazji pewnie wylecimy z FIFA, UEFA i MKOL? Worth it - jeśli efektem będzie wyczyszczenie tego patologicznego środowiska związkowego. Możemy wrócić za kilka lat, po odbudowaniu i zreformowaniu krajowych struktur; nie oszukujmy się, przecież i tak w tym czasie nic ciekawego nasza "narodowa" drużyna by nie osiągnęła ani nie zaprezentowała.

Piłkę też mi chce zabrać Tusk złodziej?!

4143 słowa

...do teraz. Albo i nieco więcej, bo liczyłem to za pierwszym razem, przed korektą :) To już odrobinę zbyt wiele, jak na wpis blogowy - ale ja najwyraźniej nie potrafię pisać krótko i zwięźle, co poradzisz. A mógłbym temat ciągnąć dalej; istnieje całe MNÓSTWO idiotycznych przepisów, które są bo zawsze były, a ich ruszenie spowoduje konieczność gotowania dużych porcji bigosu na uspokojenie dla wielu wujków Staszków w całym kraju. Nie przymierzając, tym razem już tylko hasłowo, takie tematy to jeszcze choćby dopuszczenie prywatnego biznesu do sektorów usług państwowych (np. pogotowie ratunkowe, po tym jak PiS de facto zakazał), prawo spadkowe, usunięcie co głupszych zapisów ustawy o broni i amunicji (zakaz posiadania imitacji kijów bejsbolowych - ale już czym jest imitacja, to jakoś zapomniano wspomnieć), legalizacja marihuany i grzybków psylocybinowych, mandaty za przechodzenie na czerwonym świetle, wprowadzenie odcinkowych pomiarów prędkości na 100% długości dróg szybkiego ruchu i autostrad... i tak dalej, i tym podobne.

Być może, jak mnie jeszcze kiedyś wena najdzie, przygotuję kompilację głupich przepisów, które wymagają zmiany, ale się jej nigdy nie doczekają; na dzisiaj jednak już koniec.

Ciekaw jestem, czy Tobie - droga osobo czytająca ;) - żyłka groźnie zapulsowała przy okazji któregoś z poruszanych przeze mnie tematów; a może to ja przesadzam, a wujkowie Staszkowie mieliby te zagadnienia głęboko gdzieś, lub nawet przyznaliby mi rację?

Jest taka szkoła marketingu digitalowego, która sugeruje, by zawsze kończyć wpisy na blogu jakimś pytaniem, by skłonić czytelnika do wejścia w interakcję z danym tekstem (wystawienie oceny czy skomentowanie). U mnie (nie?)stety nie ma tego rodzaju społecznościowych modułów wcale, więc zamiast pytać "a ty co o tym sądzisz?", napiszę tylko, że życzę nam wszystkim, by politycy decydujący o prawie nie zawsze kierowali się tylko tym, co o danych sprawach sądzi naród, z pożytkiem dla jakości prawa.

To naprawdę nie miał być blog o charakterze politycznym, ani nawet zbliżonym. Ideą było pisanie o różnych interesujących mnie tematach; technologii, kosmosie, ciekawostkach o jakich się dowiedziałem... cóż, najwyraźniej znowu sprawdza się powiedzenie, że nawet najlepszy plan nie wytrzymuje zderzenia z rzeczywistością.

Oto bowiem czytam sobie tekst o tym, jak to policjanci cieszą się, że w końcu może ich formacja zostanie odpolityczniona, a oni nie będą musieli mizdrzyć się do jakichś ministerialnych gamoniów, albo pilnować schodów.

Mundurowi liczą też, że wraz z nowym rozdaniem politycznym przywrócony zostanie prestiż ich formacji, który został nadszarpnięty za rządów PiS.

Czytając to, przypomniała mi się nie tak dawna sprawa zabójstwa drogowego rodziny jadącej samochodem KIA na autostradzie A1, oraz tego jak w średnio udolny - acz zdecydowanie bezczelny - sposób lokalna policja próbowała sprawę tuszować (wbrew świadkom, filmom, ignorując zupełnie "przypadkowy" wrak z uszkodzeniami pasującymi do uszkodzeń w spalonym aucie, twierdzili przez blisko tydzień, że KIA "z niewyjaśnionych przyczyn" uderzyła w barierki, a BMW nie miało z tym nic wspólnego), najprawdopodobniej - choć ten aspekt jeszcze nie jest do końca wyjaśniony - ze względu na znajomości i układy kierującego.

I, co tu dużo mówić - szlag mnie trafił, jak zrozumiałem jak bardzo bezczelna była to próba, i o czym to świadczy. A świadczy o poczuciu całkowitej bezkarności, układach niemal gangsterskich, braku jakichkolwiek zasad moralnych i etycznych, kompletnym sprzeniewierzeniu się rocie przysięgi, wreszcie - całkowitym rozkładzie struktur państwa prawa na rzecz państwa mafijnego.

Pomagamy i Chronimy

I nie bez przyczyny, i wcale nie nagle. Siedząc i dumając nad tym przypadkiem zdałem sobie sprawę, że to nie jest w zasadzie nic dziwnego, nieoczekiwanego czy nawet szczególnie zuchwałego; to tylko kolejny przypadek gdy policja, która w 2016 roku na motto wybrała sobie "Pomagamy i Chronimy", robi coś zupełnie odwrotnego. To tylko kolejny przypadek, gdy policja działa w sposób maksymalnie koniunkturalny, ignorując jakiekolwiek zasady na rzecz "swoich"; to tylko kolejny przypadek, gdy ktoś pomyślał, że skoro do tej pory zawsze się udawało, to czemu teraz miałoby się znów nie udać; to tylko kolejny przypadek, gdy policja zamiast być wrogiem przestępczości i bandytów, jest wrogiem uczciwych ludzi, prawdy i sprawiedliwości.

Takich przypadków przecież było wiele. Czasem głośniejszych, jak zabójstwa (pardon: nieumyślne spowodowanie śmierci lub nadużycie uprawnień, oczywiście), poturbowanie kogoś na oczach kamer czy aresztowanie posłanki, a czasem cichszych, ale jakże częstszych - jakieś drobne kłamstwo w sądzie, zatrzymanie czy legitymowanie bez podstaw prawnych i faktycznych, czepianie się młodzieży bo trzeba limity "spisań" wyrobić... Policja dzisiaj, wczoraj i zapewne jutro nie pomaga, i nie chroni.

Bo tak została nauczona, bo na to jej pozwolono, bo tego od niej oczekiwano. I, z przykrością muszę powiedzieć, że nie jest to zarzut tylko wobec obecnego rządu; obecna (jeszcze) opcja oczywiście pozwoliła policji przekopać się przez pozorne dno, pięć metrów mułu, a poszukiwania prawdziwego dna wciąż trwają, ale nie ma co się łudzić - ta formacja nigdy nie była tym, czym powinna być w demokratycznym państwie prawa, a winę za to ponoszą wszystkie kolejne rządy od 89 roku. Jedyne co się zmieniało to grubość warstwy pudru, kryjącej jej prawdziwe oblicze.

Policja - i jest to dla mnie absolutnie oczywiste - jest formacją, której w obecnym kształcie uratować się nie da. Olbrzymim błędem było dopuszczenie do płynnej przemiany milicji w policję, bez realnej weryfikacji kadr, bez zmiany trzonu służby (czyli: nie tylko komendantów i zastępców, ale tego, co odpowiada za wysoką inercję każdej dużej organizacji - korpusu urzędników średniego szczebla, nieważne czy w mundurze czy bez, bo to oni w praktyce wdrażają i tworzą procedury wewnętrzne, przekazują i dbają o wykonanie poleceń z góry, produkują dokumentację i dostosowują funkcjonowanie służby antycypując oczekiwania zwierzchnika), bez odpowiedniego nacisku na odpowiednie formowanie postaw nowych funkcjonariuszy.

Wioskowe trójki

Olbrzymim błędem było ciągłe polityczne podporządkowanie służby kierownictwu politycznemu, zamiast budowy apolitycznej struktury z silną autonomią dowództwa. Oczywistym błędem było wymuszanie na policji realizacji politycznych poleceń na każdym szczeblu, i każdej władzy (słynne wioskowe trójce - wójt, pleban, komendant posterunku) od zawsze; olbrzymim błędem było pozwolenie by utworzyły się wzajemnie kryjące się "kasty" policyjno-prokuratorsko-sądowe; wreszcie, olbrzymim błędem było kontynuowanie myślenia rodem z PRL, że policjant to "pan władza", który jest ponad obywatelem, którego głos, zdanie i zeznanie są zawsze i domyślnie bardziej wiarygodne niż głos, zdanie i zeznanie "zwykłego" obywatela.

W ten sposób wyhodowaliśmy sobie skundloną formację siłową, tworzoną przez zdegenerowanych ludzi o niesamowicie elastycznym kręgosłupie etycznym, do której kryterium naboru jest selekcja typowo negatywna. Gwarantuję, że do policji nie dostanie się dzisiaj nikt z dobrze wykształconymi zasadami etycznymi; nikt, kto jest gotów odezwać się, gdy widzi zło; nikt, dla kogo pryncypia są ważniejsze od fruktów. Na stronach informujących o wymaganiach wobec przyszłego policjanta - zresztą określenie żywcem przepisane z ustaw - nazywane jest to eufemistycznie "zdolnością psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów [kandydat] jest się podporządkować".

W praktyce? W praktyce oznacza to, że jak przełożony każe lać pałą protestujących, to taki funkcjonariusz nie zastanowi się, czy to jest w ogóle legalne. Nawet do głowy mu nie przyjdzie, że może powinien zgłosić - zgodnie z procedurą z ustawy o policji(!) - taki rozkaz jako nielegalny bezpośrednio do KGP z pominięciem normalnej drogi służbowej; nie, on pójdzie, i będzie protestujących lał. Albo aresztował posłów. Albo niszczył transparenty, konfiskował wiązanki kwiatów, legitymował nieprawomyślnych, wlepiał mandaty za wychodzenie z domu, śledził liderów opozycji.

Nie jest przypadkiem, że policja ma potężną ilość nieobsadzonych wakatów. Wbrew pozorom, ludzi o takiej mentalności, którzy jednocześnie spełniają kryteria przyjęcia do policji nie jest wcale wiele - bo w większości mają już na koncie wyroki, i siłą rzeczy do policji przyjęci być nie mogą. Stawiam tezę - policja obecnie poszukuje (jeszcze niekaranych) bandytów, którzy przywdzieją mundur.

I powtarzam znowu wcześniejszą tezę: w obecnej postaci polska policja jest nie do uratowania. Służbę tę należy zaorać, od początku do końca; od motta, które w obecnej rzeczywistości jest groteskowym i nieśmiesznym żartem, przez "mundury" przypominające raczej dresy, dowódców o mentalności trepów, ale i zwykłych bandytów w mundurach, których w tej służbie obecnie jest multum (psy policyjne można zostawić w spokoju, chociaż pewnie należałoby zweryfikować ich wyszkolenie i przydatność do służby, wiedząc jak żałosne jest wyszkolenie i funkcjonowanie policji w większości innych wydziałów).

Czy każdy i wszyscy?

Nie, prawie na pewno nie, choćby dlatego, że osobiście poznałem policjantów, którzy są naprawdę przyzwoitymi ludźmi, więc o ile jeszcze nie rzucili pracy, odpowiedź musi być negatywna. Ale wystarczająco wielu, by bardzo dogłębna weryfikacja na każdym szczeblu była absolutnie niezbędna. I jestem przekonany, że te nieliczne rodzynki, które się uchowały i zachowały integralność moralną, z pewnością się ze mną w tym aspekcie zgodzą.

Jak to w praktyce miałoby wyglądać?

...Nie wiem. Może dać straży miejskiej większe uprawnienia czasowo (lub stale - może nie jest głupim pomysłem model czeski, gdzie policja krajowa zajmuje się tylko najpoważniejszymi przestępstwami, a gro funkcjonariuszy to policjanci miejscy? - w ten sposób zapewnilibyśmy również decentralizację wpływów politycznych), dopóki  nie stworzymy nowej formacji. Może poprosić naszych sąsiadów i UE o pomoc (hehe, już to widzę, wesoło by było gdyby policjanci z Niemiec przyjechali); może zmiany wprowadzać województwo po województwie, łatając braki funkcjonariuszami z innych rejonów; a może po prostu budować służbę od zera, równolegle, a potem płynnie wykonać podmiankę.

To co wiem to to, że policji nie da się uratować, zreformować czy naprawić. Każdy kolejny rząd robił dużo i więcej, by wzmacniać najgorsze możliwe cechy organizacji w całości, a ludzi decyzyjnych w szczególności; dowolne reformy zaproponowane przez dowolną opcję polityczną nie będą dość dogłębne, by sytuację naprawić. Zwłaszcza, że żadnej formacji nie jest to na rękę; posiadanie kontroli nad policją, i komendanta na telefon, jest czymś czego każda obecnie mainstreamowa partia chce.

Jedyna sensowna opcja teraz, w 2023 roku (i dalej) to kompletny reset - inaczej już zawsze będziemy czuć niepokój na widok policjanta, a zamiast poprosić funkcjonariuszy o pomoc przy zagubieniu się w obcym mieście, albo nagłym gorszym samopoczuciu, bezpieczniejszym wydawać się będzie odwrócić się na pięcie i odejść. Byle nie za szybko - bo jeszcze gotowi podjąć pościg i spałować na śmierć po aresztowaniu lub po prostu zastrzelić. A potem zatrzeć ślady i zrzucić winę na trupa, który już się nie wybroni.

In my previous post I have outlined how to override default UAC settings on a case-by-case basis. As luck would have it, just a few days ago I had a need to format my PC. While I could, and did, backup most of everything important, I happened to forget about this minor issue of UAC override.

And instantly I hit a wall, as while I could, indeed, override the UAC, I stumbled upon two issues; annoying enough that I decided to share it, just so you can avoid my (silly) mistakes.

The app would start, but not as silently as I'd have liked

As you can remember, my use-case was to auto-launch everything.exe, as a backbone for Wox. Problem is, with the setup I outlined, it would launch normally, as a windowed app, whereas I wanted it minimized and in tray, from the start.

Task Scheduler doesn't offer such options. But it does offer ability to launch apps with launch parameters, just as you would using shortcuts. Some of these can be system-wide, others – custom to the app. Fortunately, everything.exe has a built-in parameters (lots), one of which is -startup, which does exactly what I wanted.

The app would start... but UAC would still appear

The second issue is slightly more baffling... at least if you are being as silly as I was. OnceI fixed the problem above, I immediately decided to restart my machine and see if it worked as intended (which by the way was also kind of stupid, since I could have simply shut down everything.exe and then fired the scheduler task manually). And yes, UAC still appeared.

It took me about 10 minutes of settings-browsing until I realized I missed one important detail.

The app was still in the system autostart.

So while I successfully overrode UAC, Windows still tried to launch it for the second time, and that triggered UAC.

All it took was to disable autostart for that app, and done.

UAC is a neat Windows feature, that may warn you, or even outright prevent it from happening, when a malicious app tries to take full control of your computer. And while useful, it also has some serious limitations, that may be frustrating in some use-cases.

Let's say that you have an app that you want to be run on startup, and it needs elevated rights. In my case it was Everything, that is a backbone of Wox - app that mimics MacOS' Spotlight search option on Windows (I seriously recommend to check it out, even if you've never worked on Mac - a great productivity tool once you get to know it).

About the only problem I had with this software was that each time I logged in, a wild UAC would appear and demand, that I decide if I think Everything should be allowed elevated priviliges or not. Which got quite annoying pretty fast. So, naturally, I set out to see if there is any way to tell my Windows – allow this one, and only this one app permanently.

Unfortunately, nope. For UAC it's either a rule for all... or a rule for all. The only knob to tinker with is the main one, deciding the general security level:

Which is far from optimal. There is no way to decide access control on a case by case basis, and I can only lower the security for all, or keep it as is and accept that daily UAC popup is my fate, apparently.

Or not. How to disable UAC for single program?

Turns out there is a way to actually bypass it. Granted, it's not a straightforward one, feels actually a little bit hacky, but the most important thing is - it works.

To do this, we'll need a system app cald Task Scheduler. Pay attention - not Task Manager, but Scheduler.

Once inside, you'll most likely want - to keep it organized and clean - create a new Folder for your own tasks. Click on Task Scheduler Library, and then, on the right hand menu, New Folder.... Then click on the folder you created, and choose Create Task... action.

In the new window you will want to name it as something, that will be easy to recognize later on, just in case. For me, the standard I chose is AutoElevateAppName. The second setting to be changed here, and possibly most vital part in the whole process, is to make sure that the "Run with highest priviliges" option is checked.

Bingo!

This is, basically, an equivalent to giving the app an "OK" every time in the UAC - except automatically.

Next, you need to visit tabs with Triggers and Actions, to define what exactly we want to be run with elevated rights. Let's start with Actions.

Here you need to provide a path to an app that you want to run...

And here, in the Triggers tab, you specify when should this action be fired. For me it was at log on, however there are many other options that you can tinker with to fine-tune it to your liking.

And that's it, I suppose. Just OK all popups, and there you have it - we just bypassed UAC for a single program, without lowering the overall security level.

I just wish it were easier, and not so hacky.

Over the next couple of weeks I will be working on improving this site's performance. But to do that, it's best to start with a baseline measurements, so we know what we are up against.

Audits

web.dev

(basically lighthouse)

The big four:

• performance: 87
• accessibility: 100
• best practices: 87
• SEO: 100

Certain detailed metrics and info:

• FCP: 2.0s
• Speed Index: 3.8s
• LCP: 3.6s
• Time to Interactive: 3.0s
• Total Blocking Time: 150ms
• CLS: 0.006
• Links to cross-origin destinations are unsafe (Twitter&Github links are without noopener and noreferrer attrs)
• Browser errors were logged to the console

layoutstability.rocks

CLS Desktop: 0.035
CLS Mobile: 0

WebPageTest

• LCP: 3.056s
• CLS: 0.003
• Total Blocking Time: 0
• First Byte Time: 36/100
• Use progressive JPEGs: 0/100
• Leverage browser caching of static assets: 88/100; FAILED - (No max-age or expires) - https://pwisniewski.pl/members/api/site/

Conclusion

It's not great, it's not terrible ☢️️. CLS is consistently green, most other metrics are either green or close to it. There are some concerns with LCP, which I will try to address, and some minor issues that can provide relatively quick and easy gain - i.e. minifying stylesheet (which, admittedly, surprised me; I'm using Ghost CMS here, and thought it would handle this itself) and taking care of some wild console errors.

I wonder how well can I fix it? 🤔

Having green web vitals is no longer nice to have. Rather, with recent Google's algorithm's changes, it's became a necessity to pay close attention to how our site performs. Unless, of course, you like your anonymity and would rather not deal with those pesky site visitors; which, I suppose, is perfectly fine too. To each his own.

On the off chance, though, that you actually care about your SEO, you might have come upon a pretty peculiar problem, which I've had a run in with recently. After many years, it is now again recommended to use width and height attributes on images, to reduce - at least slightly - CLS.

<img src="kitten.png" width="800" height="600" alt="Internet is for cats, just like this one" />

It is fine and perfectly easy thing to do - as long as you are dealing with images that have a fixed dimensions set, and take exactly the same amount of space on each device and responsive view you have. But what if you have to deal with truly responsive images? For example, an image that:

• on mobiles has 100% available width;
• on small tablets has 75% available width;
• on normal tablets has 500px width;
• on small desktops has 720px width;
• and on normal desktops and up, has 800px width.

<img
  sizes="
    (max-width: 700px) 100vw,
    (max-width: 980px) 75vw,
    (max-width: 1365px) 50rem,
    (max-width: 1919px) 72rem,
    80rem"
  srcset="
    kitten_200x150.jpg 200w,
    kitten_305x229.jpg 305w,
    kitten_400x300.jpg 400w,
    kitten_580x435.jpg 580w,
    kitten_720x540.jpg 720w,
    kitten_800x600.jpg 800w,
    kitten_960x720.jpg 960w,
    kitten_1420x1065.jpg 1420w"
  src="kitten_960x720.jpg"
  alt="Internet is for cats, just like this one"
/>

How would you deal with it? Which values should go into the width and height attributes?

The answer is quite surprising – it doesn't matter.

In most all cases it is perfectly OK to use original image dimensions. Because what is really important for browsers is the aspect ratio. So, as long as you keep it true with the original dimensions, it shouldn't cause any issues.

And that's also confirmed by web.dev, where we read:

Modern browsers now set the default aspect ratio of images based on an image's width and height attributes so it's valuable to set them to prevent layout shifts. Thanks to the CSS Working Group, developers just need to set width and height as normal (...) and the UA stylesheets of all browsers add a default aspect ratio based on the element's existing width and height attributes

And:

When working with responsive images, srcset defines the images you allow the browser to select between and what size each image is. To ensure <img> width and height attributes can be set, each image should use the same aspect ratio.

Oh, and by the way - while a good starting point, in many cases setting width and height alone won't be even close to getting rid of CLS caused by images. Some helpful tips and tricks I learned recently just for such cases – coming soon.